ชาวเมาท์ฯ คะ… มีคำถามนึงที่หลินได้ยินบ่อยๆ จากเพื่อนๆ ที่ทำงานในฝรั่งเศส เลยคิดว่า เอาเรื่องนี้มาเมาท์ให้ชาวเมาท์ฯ ไว้เป็นความรู้ดีกว่าค่ะ คำถามนี้ประมาณว่า “ทำไมชั้นลาพักร้อนอาทิตย์เดียวพร้อมกับเพื่อน แต่ตัวเลขในระบบหายถึงไปไม่เท่ากันล่ะ”
และคำตอบก็คือ บริษัทของแต่ละคนนับวันลาคนละแบบกันค่ะ
ฟังดูเหมือนจะเล็กน้อย แต่พอตัวเลขวันลาไม่ตรง มันเลยงงมากที่จะนับค่ะ โดยเฉพาะถ้าไม่รู้ว่าบริษัทตัวเองใช้วิธีไหน หลินเลยจะมาเมาท์เรื่องนี้ให้ฟังให้ละเอียดเลยค่ะ
🤔 ฝรั่งเศสมีวันลาพักร้อนกี่วันกันแน่
ตาม Code du travail (กฎหมายแรงงานฝรั่งเศส) ลูกจ้างสะสมวันลาได้ 2.5 วันต่อเดือนที่ทำงาน รวมเป็น 30 วันต่อปีค่ะ แต่ 30 วันนี้ ต้องนับแบบไหนกันแน่ นั่นแหละคือคำถามค่ะ เพราะฝรั่งเศสมีสองวิธีในการนับวันลาค่ะ คือ jours ouvrables และ jours ouvrés ค่ะ
วิธีที่ 1: jours ouvrables (จูร์ อูฟราบล์) เป็นวิธีตามกฎหมาย
jours ouvrables คือ ทุกวันในสัปดาห์ ยกเว้นวันหยุดประจำสัปดาห์ (โดยทั่วไปคือวันอาทิตย์) และวันหยุดนักขัตฤกษ์ที่หยุดในบริษัทนั้น นับรวมได้ 6 วันต่อสัปดาห์ คือวันจันทร์ถึงวันเสาร์ค่ะ วิธีนี้คือ วิธีหลักที่ Code du travail กำหนดไว้ ลูกจ้างสะสมได้ 2.5 jours ouvrables ต่อเดือน รวม 30 วันต่อปีค่ะ
พูดง่ายๆ คือ วันเสาร์นับด้วยค่ะ แม้คุณจะไม่ได้ทำงานวันเสาร์ก็ตามค่ะ
ตัวอย่าง: ถ้าคุณลาทั้งสัปดาห์ตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ ระบบจะหักวันลาไป 6 วัน ค่ะ (จันทร์ถึงเสาร์) ไม่ใช่ 5 วัน
วิธีที่ 2: jours ouvrés (จูร์ อูเว่ร์) เป็นวิธีที่หลายบริษัทใช้จริง
jours ouvrés คือ วันที่บริษัทเปิดทำการจริงๆ ค่ะ โดยทั่วไปนับได้ 5 วันต่อสัปดาห์ค่ะ วิธีนี้กฎหมายไม่ได้ห้าม และบริษัทหลายแห่งก็ใช้ เพราะสะท้อนวันที่ลูกจ้างทำงานจริงๆ ได้ตรงกว่าค่ะ โดยลูกจ้างจะสะสมวันลาได้ 2.08 jours ouvrés ต่อเดือน รวมเป็น 25 วันต่อปีค่ะ
ตัวอย่าง: ถ้าคุณลาทั้งสัปดาห์ตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ ระบบหักไปแค่ 5 วัน ค่ะ
เห็นไหมคะว่า การลาพักร้อนอาทิตย์เดียวกัน แต่บริษัทหักวันลาต่างกัน 1 วันเลยค่ะ
🧐 ทำไม 30 วัน กับ 25 วัน ถึงเท่ากัน
หลินรู้ว่าตรงนี้มันดูงงค่ะ ตัวเลขต่างกันตั้ง 5 วัน แต่สิทธิ์เท่ากันได้ยังไง เพราะ 30 jours ouvrables เท่ากับ 5 สัปดาห์ และ 5 สัปดาห์ก็มีวันเสาร์อยู่ 5 วันค่ะ พอตัดวันเสาร์ออก ก็เหลือ 25 วันพอดีค่ะ สูตรแปลงง่ายๆ คือ: จำนวน jours ouvrables × 5 ÷ 6 = jours ouvrés ค่ะ 😅
กฎหมายกำหนดไว้ว่า ถ้าบริษัทเลือกใช้ jours ouvrés วิธีนี้ต้องให้ผลลัพธ์เท่ากับหรือดีกว่าวิธี jours ouvrables เสมอค่ะ และบริษัทจะเลือกวิธีที่ทำให้ลูกจ้างได้วันลาน้อยกว่ากฎหมายไม่ได้ค่ะ
แล้ววันหยุดนักขัตฤกษ์ล่ะ นับยังไงถ้าตรงกับวันลา
☝️ นี่คือจุดที่ซับซ้อนที่สุดค่ะ 😩 และเป็นเหตุผลหลักที่สองคนลาอาทิตย์เดียวกันแต่ตัวเลขออกมาต่างกัน กฎขึ้นอยู่กับว่าวันหยุดนั้นเป็นวันหยุดในบริษัทคุณหรือเปล่าค่ะ
กรณีที่ 1: บริษัทหยุดวันนักขัตฤกษ์นั้น (jour férié chômé) วันหยุดนักขัตฤกษ์นั้นจะไม่ถูกนับเป็นวันลาค่ะ
มาดูตัวอย่างสัปดาห์ที่มี วันที่ 14 กรกฎาคม (Fête Nationale — วันชาติฝรั่งเศส) ซึ่งปี 2025 ตรงกับวันจันทร์ค่ะ สมมติคุณลา 14–20 กรกฎาคม 2025 และบริษัทหยุดวันที่ 14 ค่ะ:
| วัน | jours ouvrables | jours ouvrés |
|---|---|---|
| จันทร์ 14 ก.ค. (วันชาติ 🇫🇷) | ❌ ไม่นับ | ❌ ไม่นับ |
| อังคาร 15 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| พุธ 16 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| พฤหัส 17 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| ศุกร์ 18 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| เสาร์ 19 ก.ค. | ✅ นับ | ❌ ไม่นับ |
| รวม | 5 วัน | 4 วัน |
กรณีที่ 2: บริษัทเปิดทำการวันนักขัตฤกษ์นั้น (jour férié travaillé) วันหยุดนักขัตฤกษ์นั้นถูกนับเป็นวันลาด้วยค่ะ
ใช้ตัวอย่างเดิม ลา 14–20 กรกฎาคม 2025 แต่บริษัทนี้เปิดทำการวันที่ 14 ตามปกติค่ะ:
| วัน | jours ouvrables | jours ouvrés |
|---|---|---|
| จันทร์ 14 ก.ค. (ทำงานปกติในบริษัทนี้) | ✅ นับ | ✅ นับ |
| อังคาร 15 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| พุธ 16 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| พฤหัส 17 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| ศุกร์ 18 ก.ค. | ✅ นับ | ✅ นับ |
| เสาร์ 19 ก.ค. | ✅ นับ | ❌ ไม่นับ |
| รวม | 6 วัน | 5 วัน |
เห็นไหมคะว่าแค่นโยบายบริษัทต่างกัน ตัวเลขก็เปลี่ยนได้หมดเลยค่ะ
และนี่คือ คำตอบในตอนต้นเรื่องว่าทำไมตัวเลขวันลาในระบบจึงต่างจากเพื่อนได้
สรุปง่ายๆ มีสองอย่างค่ะ คือ บริษัทใช้วิธีนับต่างกัน (jours ouvrables กับ jours ouvrés) และนโยบายบริษัทเรื่องวันหยุดนักขัตฤกษ์ต่างกัน เช่น บริษัทหนึ่งหยุดวันชาติ อีกบริษัทเปิดทำการตามปกติค่ะ
กฎหมายไม่ได้บังคับให้นายจ้างระบุวิธีการนับวันลาบนสลิปเงินเดือนด้วยซ้ำค่ะ แต่ convention collective (ข้อตกลงร่วมสายงาน) อาจระบุวิธีที่ใช้ไว้ก็ได้ค่ะ
เพราะงั้นถ้าตัวเลขในระบบดูแปลกๆ อย่าเพิ่งคิดว่าตัวเองผิดนะคะ ลองถามฝ่าย HR ตรงๆ ได้เลยค่ะ ว่าบริษัทใช้วิธีไหน และมีนโยบายวันหยุดนักขัตฤกษ์ยังไงค่ะ
ถ้าอยากตรวจว่าตัวเลขในระบบถูกต้องไหม หลินแนะนำให้ทำแบบนี้ค่ะ อย่างแรกหาดูว่าบริษัทใช้วิธีไหน ถามจาก contract หรือ HR ได้เลยค่ะ จากนั้นนับวันลาที่ใช้ไปด้วยตัวเองโดยใช้ตารางด้านบนเป็น guide แล้วอย่าลืมว่าวันหยุดนักขัตฤกษ์ที่บริษัทหยุดจริงๆ จะไม่ถูกหักจากวันลาค่ะ และถ้าตัวเลขไม่ตรง ให้ถาม HR พร้อมระบุวันที่ชัดเจนไปด้วยเลยค่ะ เพราะมันอาจเป็นแค่ความผิดพลาดในระบบก็ได้ค่ะ
ชาวเมาท์ฯ คนไหนเคยเจอปัญหาตัวเลขวันลาไม่ตรงบ้างคะ? หรือเพิ่งรู้เลยว่าบริษัทตัวเองใช้วิธีไหน คอมเมนต์มาเล่าให้หลินฟังได้เลยนะคะ 🙏
