ชาวเมาท์ฯ คะ… หลินเคยเห็นหลายคนเล่าว่าเริ่มงานใหม่ด้วย CDD แล้วนายจ้างบอกว่า “ลองดูกันก่อนนะคะ” หลินอยากจะบอกว่า ถ้าเป็นแบบนั้นจริงๆ มีเรื่องสำคัญที่ลูกจ้างอย่างคุณๆ ควรต้องรู้ค่ะ
📌 ในกฎหมายแรงงานฝรั่งเศส CDD และ période d’essai (ช่วงทดลองงาน) เป็นคนละเรื่องกันเลยค่ะ และการสับสนระหว่างสองอย่างนี้มีผลทางกฎหมายที่หนักมากค่ะ
🤓 CDD กับช่วงทดลองงาน ต่างกันอย่างไร
CDI (สัญญาถาวร) คือสัญญาปกติที่กฎหมายฝรั่งเศสถือว่าเป็น “รูปแบบมาตรฐาน” ของการจ้างงานค่ะ CDI สามารถมี période d’essai (ช่วงทดลองงาน) ในช่วงแรกของสัญญาได้ค่ะ ซึ่งเป็นช่วงที่ทั้งนายจ้างและลูกจ้างสามารถยกเลิกสัญญาได้ง่ายกว่าปกติค่ะ
CDD (สัญญาชั่วคราว) คือ ข้อยกเว้นค่ะ ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีงานที่มีลักษณะชั่วคราวและชัดเจนเท่านั้นค่ะ เช่น งานแทนพนักงานที่ลา งานตามฤดูกาล หรืองานที่มีความต้องการพิเศษชั่วคราวค่ะ
พูดง่ายๆ คือ ช่วงทดลองงานอยู่ใน CDI ค่ะ — ไม่ใช่ใน CDD
สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในหลายบริษัทคือ นายจ้างใช้ CDD เพื่อ “ดูว่าคนนี้ทำงานได้ไหม” ก่อนตัดสินใจจ้างเป็น CDI ค่ะ
👉 แต่นั่นผิดกฎหมายค่ะ
ตามมาตรา L1242-1 ของ Code du travail ห้ามใช้ CDD สำหรับตำแหน่งงานที่เป็นงานประจำและถาวรของบริษัทค่ะ ไม่ว่าจะเรียกว่าอะไร ไม่ว่าจะบอกว่าเป็นช่วงทดลอง ช่วงดูใจ หรือช่วงประเมินก็ตามค่ะ
ถ้าตำแหน่งนั้นมีอยู่ในบริษัทตลอดเวลา มันไม่ใช่งานชั่วคราวค่ะ และ CDD ที่ออกมาก็ไม่ถูกต้องตามกฎหมายค่ะ
🤓 période d’essai ของ CDI มีกฎอะไรบ้าง
ถ้าจ้างงานถาวรด้วย CDI สามารถมีช่วงทดลองงานได้ค่ะ แต่มีกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจนค่ะ:
- พนักงานทั่วไป (ouvriers et employés) — ทดลองงานได้สูงสุด 2 เดือน
- ช่างเทคนิค (techniciens) — สูงสุด 3 เดือน
- ผู้บริหาร (cadres) — สูงสุด 4 เดือน
และต้องระบุไว้ในสัญญาตั้งแต่แรกด้วยค่ะ ถ้าไม่ได้เขียนในสัญญา นายจ้างไม่สามารถอ้างว่ามีช่วงทดลองงานได้ค่ะ
การต่ออายุ période d’essai ทำได้ค่ะ แต่ต้องมีข้อตกลงจากลูกจ้างอย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรค่ะ แค่ลูกจ้างเซ็นชื่อโดยไม่ได้ให้ความยินยอมชัดเจน ไม่นับค่ะ
🤔 ถ้า CDD ถูกใช้แทน CDI — เกิดอะไรขึ้น
ลูกจ้างสามารถยื่นเรื่องต่อ Conseil de Prud’hommes (ศาลแรงงาน) เพื่อขอ requalification หรือการแปลงสัญญา CDD ให้กลายเป็น CDI ได้ค่ะ
ถ้าศาลเห็นด้วย ผลที่ตามมาคือ:
- ถือว่าลูกจ้างเป็น CDI ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงานค่ะ ย้อนหลังเลย
- นายจ้างต้องจ่าย indemnité de requalification อย่างน้อย 1 เดือนของเงินเดือน ค่ะ
- อายุงานนับตั้งแต่วันแรก ซึ่งมีผลต่อสิทธิ์ต่างๆ ทั้งหมดค่ะ
- ถ้านายจ้างเลิกจ้างหลังจากนั้นโดยไม่มีเหตุผล ก็จะถูกถือว่าเป็น licenciement sans cause réelle et sérieuse ด้วยค่ะ
มันไม่ใช่ความบังเอิญค่ะ ระบบกฎหมายฝรั่งเศสออกแบบมาให้ CDI เป็นรูปแบบปกติ และ CDD เป็นข้อยกเว้นที่ต้องใช้ด้วยเหตุผลที่ชัดเจนเท่านั้นค่ะ
☝️ สรุปให้ชัดๆ ค่ะ
| CDD | CDI + période d’essai | |
|---|---|---|
| วัตถุประสงค์ | งานชั่วคราวที่ชัดเจน | งานถาวร + ทดลองงานช่วงแรก |
| ระยะเวลาทดลอง | ไม่มีค่ะ | สูงสุด 2–4 เดือน แล้วแต่ตำแหน่ง |
| ใช้เพื่อ “ดูใจ” ได้ไหม | ❌ ผิดกฎหมาย | ✅ นี่คือเหตุผลที่มีอยู่ |
| ถ้าใช้ผิดวัตถุประสงค์ | เสี่ยง requalification เป็น CDI | — |
ชาวเมาท์ฯ คนไหนที่กำลังจะเซ็นสัญญา CDD และรู้สึกว่างานนั้นดูเหมือนงานประจำ ลองถามนายจ้างให้ชัดก่อนเซ็นได้เลยนะคะ ว่าตำแหน่งนี้มีเหตุผลอะไรที่ต้องเป็น CDD ค่ะ
📎 Sources verified: Code du travail L1242-1 · SaisirPrudhommes (période d’essai + requalification) · Service-Public F34572 (updated 10 avril 2026)
