ทำงานฟรีหนึ่งวันต่อปีในฝรั่งเศส นี่คือสิ่งที่คุณควรต้องรู้และตรวจสอบค่ะ

ชาวเมาท์ฯ คะ… ถ้าเคยเห็น slip เงินเดือนแล้วงงว่าเดือนมิถุนายนทำไมมีบรรทัดแปลกๆ เขียนว่า “journée de solidarité” หรือเคยสังเกตว่า RTT ปีนี้หายไปหนึ่งวันโดยไม่รู้ว่าทำไม บทความนี้คือคำตอบค่ะ

หลินจะมาอธิบายว่า journée de solidarité คืออะไร ทำงานยังไง และสิ่งที่คุณควรตรวจสอบในสัญญาและ slip ตัวเองค่ะ

🤓 มันคืออะไร และมาจากไหน

journée de solidarité เกิดขึ้นหลังเหตุการณ์คลื่นความร้อนปี 2003 ค่ะ ตอนนั้นมีผู้เสียชีวิตในฝรั่งเศสหลายพันคน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว รัฐบาลตอบสนองด้วยการออกกฎหมายในปี 2004 ให้ลูกจ้างทุกคนทำงานเพิ่มหนึ่งวัน (7 ชั่วโมง) โดยไม่ได้รับค่าจ้างเพิ่ม และให้นายจ้างจ่ายเงินสมทบพิเศษ 0.3% ของเงินเดือนรวมไปยัง CNSA (Caisse Nationale de Solidarité pour l’Autonomie) กองทุนดูแลผู้สูงอายุและผู้พิการค่ะ

พูดง่ายๆ คือ คุณทำงานฟรีหนึ่งวันต่อปี และเงินส่วนนั้นไปช่วยคนที่ต้องการความช่วยเหลือค่ะ

🤔 วันไหนที่ต้องทำ

หลายคนคิดว่าต้องเป็นวันจันทร์ Pentecôte เสมอ แต่จริงๆ แล้วไม่จำเป็นค่ะ กฎหมายให้เลือกได้ 3 ทางค่ะ

ทางแรกคือ ทำงานในวันหยุดนักขัตฤกษ์ที่ปกติไม่ทำงาน เช่น วันจันทร์ Pentecôte ซึ่งยังเป็นตัวเลือกยอดนิยม หรือจะเป็นวันหยุดอื่นก็ได้ ยกเว้นวันที่ 1 พฤษภาคม (Fête du Travail) ซึ่งห้ามทำงานโดยเด็ดขาดค่ะ

ทางที่สองคือ หัก RTT ออกหนึ่งวัน ถ้าคุณมี RTT บริษัทอาจใช้วิธีนี้แทนค่ะ ในทางปฏิบัติคือ RTT ที่ได้ในปีนั้นจะน้อยลงหนึ่งวัน เช่น ถ้าปกติได้ 18 วัน ปีนั้นได้แค่ 17 วันค่ะ

ทางที่สามคือ วิธีอื่นที่ครบ 7 ชั่วโมง เช่น กระจายออกหลายวัน ขึ้นอยู่กับ accord collectif ของบริษัทหรือสาขาอาชีพค่ะ

สิ่งที่ต้องรู้ไว้ด้วยคือ บริษัทจะบังคับให้คุณใช้ congés payés légaux (วันลดพักร้อนตามกฎหมาย) เป็น journée de solidarité ไม่ได้ค่ะ ถ้าเกิดขึ้น คุณปฏิเสธได้เลยค่ะ

🤔 แล้วมันกระทบ slip เงินเดือนยังไง

ถ้าคุณเป็นพนักงานประจำรายเดือน ซึ่งคือกรณีของคนส่วนใหญ่ เงินเดือนคุณไม่ลดลงและไม่เพิ่มขึ้นค่ะ คุณทำงาน 7 ชั่วโมงนั้นฟรีๆ แต่ตัวเลขบนสลิปเหมือนเดิมค่ะ

แต่ถ้าวันนั้นมีการทำงานเกิน 7 ชั่วโมง ชั่วโมงส่วนที่เกินต้องได้รับค่าจ้างตามปกติค่ะ และอาจนับเป็นชั่วโมงล่วงเวลาด้วยค่ะ

การระบุ journée de solidarité บน slip ไม่ได้บังคับตามกฎหมาย แต่ถ้ามีมันจะเป็นหลักฐานที่มีประโยชน์มากค่ะ โดยเฉพาะถ้าคุณเปลี่ยนงานระหว่างปีค่ะ

🤔 เปลี่ยนงานระหว่างปี ต้องทำอีกไหม

ไม่ค่ะ คุณทำได้แค่ครั้งเดียวต่อปีค่ะ ถ้าทำไปแล้วกับนายจ้างเก่า แล้วย้ายมาบริษัทใหม่ที่กำหนดวันนั้นทับกัน คุณมีสิทธิ์ปฏิเสธไม่ทำซ้ำค่ะ แต่คุณต้องเป็นคนพิสูจน์เองนะคะ เพราะงั้นเก็บ slip หรือขอหนังสือรับรองจากนายจ้างเก่าไว้เสมอค่ะ

☝️ กรณีพิเศษที่ต้องรู้

ถ้าคุณทำงาน part-time ชั่วโมงของคุณจะถูกคำนวณตามสัดส่วนสัญญาจ้างค่ะ เช่น ทำงานครึ่งเวลา (50%) คุณต้องทำแค่ 3.5 ชั่วโมง ไม่ใช่ 7 ชั่วโมงเต็มค่ะ สูตรง่ายๆ คือ 7 × (ชั่วโมงตามสัญญา ÷ 35) ค่ะ

ถ้าเป็นผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 18 ปี กฎหมายห้ามทำงานในวันหยุดนักขัตฤกษ์ค่ะ เพราะงั้นถ้าบริษัทเลือกวันหยุด บริษัทต้องจัดหาวันทางเลือกให้แทนค่ะ

ถ้าคุณทำงานในอัลซาส-โมแซล (Alsace-Moselle — คือจังหวัด Moselle, Bas-Rhin, Haut-Rhin) ภูมิภาคนี้มีวันหยุดพิเศษเพิ่มกว่าส่วนอื่นของฝรั่งเศส เช่น Vendredi Saint และ 26 ธันวาคม วันหยุดเหล่านี้รวมถึง 25 และ 26 ธันวาคม ใช้เป็น journée de solidarité ไม่ได้ค่ะ บริษัทต้องเลือกวันอื่นแทนค่ะ

ถ้าทำงานให้รัฐ

กฎเดียวกันใช้บังคับค่ะ วิธีที่นิยมที่สุดในภาครัฐคือหัก RTT ออกหนึ่งวัน โดยไม่ต้องมาทำงานวันหยุดจริงๆ ค่ะ ถ้าทำงานหลายหน่วยงาน แต่ละแห่งคำนวณชั่วโมงของตัวเองค่ะ แต่ชั่วโมงที่ทำซ้ำกันต้องได้รับค่าจ้างค่ะ

📌 สรุป: เช็คอะไรบ้าง

✳️ ดู convention collective ของคุณว่ากำหนดวันไว้ยังไงค่ะ ถ้าไม่มีก็ถาม RH ได้เลยค่ะ

✳️ เช็ค slip ช่วงที่มีการทำ journée de solidarité ว่ามีการระบุหรือเปล่า เก็บไว้เป็นหลักฐานค่ะ

✳️ ถ้าเป็น part-time ลองคำนวณว่าชั่วโมงที่บริษัทกำหนดนั้นถูกต้องตามสัดส่วนสัญญาไหมค่ะ

✳️ ถ้าเปลี่ยนงานระหว่างปี เก็บหลักฐานว่าทำไปแล้วเอาไว้เสมอค่ะ

✳️ และถ้าบริษัทบอกให้ใช้ congé payé เป็น journée de solidarité ปฏิเสธได้เลยค่ะ เพราะมันผิดกฎหมายค่ะ

ชาวเมาท์ฯ คนไหนเคยมีปัญหาเรื่องนี้บ้างคะ ไม่ว่าจะไม่รู้ว่าบริษัทเลือกวันไหน หรือ RTT หายไปแล้วไม่รู้ว่าเพราะอะไร มาเล่าให้หลินฟังได้เลยนะคะ