ลาป่วยแล้ว นายจ้างโทรมา ต้องรับสายไหมนะ

ชาวเมาท์ฯ คะ สมมติเรื่องมีอยู่ว่า วันนึงไม่สบายหนักมากค่ะ ไข้ขึ้น ปวดหัว ลุกแทบไม่ไหว ไปหาหมอแล้วหมอเขียน arrêt maladie (ใบลาป่วย) ให้สองอาทิตย์เต็มค่ะ ส่งใบให้นายจ้างภายใน 48 ชั่วโมง ส่งให้ CPAM (ประกันสังคมฝรั่งเศส) เรียบร้อย ทำทุกอย่างถูกต้องตามขั้นตอนหมดเลยค่ะ

นอนพักอยู่บ้าน วันแรกก็ยังโอเคอยู่ค่ะ

พอวันที่สามก็มีสายเข้า 📞 นายจ้างค่ะ

ในหัวมีคำถามผุดขึ้นมาทันทีเลยค่ะว่า ต้องรับสายไหมนะ ถ้าไม่รับจะโดนอะไรไหม ถ้ารับแล้วเขาขอให้ช่วยงานนิดหน่อยจะปฏิเสธได้ไหม

คำตอบคือ ไม่ต้องรับค่ะ และถ้าโทรมาขอให้ทำงาน ปฏิเสธได้เต็มๆ เลยค่ะ โดยไม่มีความผิดอะไรทั้งนั้นค่ะ

🤓 arrêt maladie คืออะไรกันแน่

หลายคนรู้ว่า arrêt maladie คือ “ใบลาป่วย” แต่อาจไม่รู้ว่ามันมีความหมายทางกฎหมายที่ชัดเจนมากค่ะ

เมื่อหมอเขียน arrêt maladie ให้ สิ่งที่เกิดขึ้นในทางกฎหมายคือ สัญญาจ้างงานของเรา “ถูกหยุดชั่วคราว” หรือที่เรียกว่า suspendu ค่ะ

suspendu ในที่นี้แปลว่าอะไรบ้างคะ:

• นายจ้างไม่ต้องจ่ายเงินเดือนในช่วงนี้ (CPAM จ่ายแทนในรูปแบบ indemnités journalières ค่ะ)
• เราไม่ต้องไปทำงาน
• และที่สำคัญมากค่ะ เราไม่มีหน้าที่ต้องทำอะไรให้นายจ้างเลยในช่วงนี้ค่ะ

พูดง่ายๆ คือ ช่วง arrêt maladie เราและนายจ้าง “พักสัญญา” กันชั่วคราวค่ะ ทั้งสองฝ่ายต่างก็มีหน้าที่ที่หยุดลงชั่วคราวเหมือนกันค่ะ

ทำไมถึงไม่ต้องรับสาย

jurisprudence ของศาลแรงงานฝรั่งเศสยืนยันชัดเจนเลยค่ะว่า ลูกจ้างที่อยู่ใน arrêt maladie ไม่มีพันธะต้องร่วมมือกับนายจ้างในเรื่องงานค่ะ ไม่ต้องรับโทรศัพท์ ไม่ต้องตอบอีเมล ไม่ต้องประสานงานใดๆ ทั้งนั้นค่ะ

และนี่คือส่วนที่หลายคนรู้สึกแปลกใจค่ะ แม้แต่ถ้านายจ้างโทรมาซ้ำหลายรอบ เราก็ยังไม่มีหน้าที่รับค่ะ ไม่มีกฎไหนบังคับให้เราต้อง “พร้อมเสมอ” ในช่วงที่ลาป่วยค่ะ

ไม่ต้องรู้สึกผิดที่ไม่รับสายค่ะ เพราะมันคือสิทธิ์ที่มีอยู่จริงค่ะ

แต่นายจ้างโทรมาได้ไหม แล้วขอบเขตอยู่ที่ไหน

โทรมาได้ค่ะ แต่มีขอบเขตชัดเจนมากว่าโทรมาเพื่ออะไรได้บ้างค่ะ

สิ่งที่นายจ้างทำได้:

ติดต่อมาเพื่อเรื่องจำเป็นจริงๆ ที่ไม่ใช่การทำงานค่ะ เช่น ถามว่าไฟล์สำคัญอยู่ที่ไหน ขอเอกสารบางอย่างที่หาเองไม่ได้ หรือแจ้งข้อมูลเรื่องสวัสดิการที่เราควรรู้ค่ะ

และถ้าเราลาป่วยครบ 30 วันขึ้นไป นายจ้างมีหน้าที่ต้องแจ้งให้เรารู้ว่ามีสิทธิ์ขอ rendez-vous de liaison ค่ะ อันนี้จะอธิบายในส่วนถัดไปค่ะ

สิ่งที่นายจ้างทำไม่ได้เด็ดขาด:

• ขอให้ช่วยงานแม้แต่นิดเดียวค่ะ ไม่ว่าจะเป็น “แค่เช็คอีเมลหน่อยนะ” หรือ “ตอบ client แค่บรรทัดเดียวพอ”
• ส่งไฟล์งานมาให้ดูหรือให้ comment
• โทรมาถามความคืบหน้าโปรเจกต์
• กดดันหรือบอกเป็นนัยๆ ว่าควรกลับมาทำงานก่อนหมดใบลาป่วยค่ะ

พูดง่ายๆ คือ ถ้าสายนั้นหรืออีเมลนั้นทำให้เราต้องคิดเรื่องงาน นายจ้างไม่มีสิทธิ์ส่งมาแบบนั้นค่ะ

ถ้านายจ้างไม่รู้กฎ หรือแกล้งทำเป็นไม่รู้

บางครั้งนายจ้างอาจโทรมาด้วยความจริงใจ เพราะไม่รู้จริงๆ ว่าทำไม่ได้ค่ะ กรณีนี้บอกสั้นๆ ได้เลยค่ะ:

“ขอโทษนะคะ ตอนนี้อยู่ใน arrêt maladie ยังช่วยงานไม่ได้ค่ะ”

แค่นี้พอค่ะ ไม่ต้องอธิบายยาว ไม่ต้องขอโทษซ้ำๆ และไม่ต้องรู้สึกว่าตัวเองทำอะไรผิดค่ะ

แต่ถ้านายจ้างยังโทรซ้ำมาเรื่อยๆ เพื่อขอให้ทำงาน และเริ่มรู้สึกว่ามีการกดดัน แนะนำให้เก็บหลักฐานไว้ค่ะ screenshot อีเมล บันทึกวันเวลาที่โทรมา เผื่อต้องใช้ทีหลังค่ะ

☝️ ถ้าลาป่วยครบ 30 วันขึ้นไป จะมีสิ่งที่เรียกว่า rendez-vous de liaison เข้ามาเกี่ยวข้องค่ะ

rendez-vous de liaison คือ การนัดพูดคุยระหว่างเราและนายจ้าง เพื่อเตรียมการกลับมาทำงานค่ะ ไม่ใช่การตรวจสุขภาพ และไม่ใช่การประเมินว่าป่วยจริงหรือเปล่าค่ะ วัตถุประสงค์หลักคือให้นายจ้างแจ้งสิทธิ์ที่เรามีอยู่ เช่น การปรับตำแหน่งหรือชั่วโมงงานเมื่อกลับมา หรือโปรแกรมช่วยเหลือต่างๆ ค่ะ

สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับ rendez-vous de liaison ค่ะ:

• นายจ้างมีหน้าที่ แจ้งให้เรารู้ ว่ามีสิทธิ์ขอนัดนี้ได้ค่ะ แต่ไม่ได้บังคับให้เราต้องไปค่ะ
• เราจะไปหรือไม่ไปก็ได้ค่ะ ปฏิเสธได้โดยไม่มีผลเสียใดๆ ทั้งนั้นค่ะ
• ถ้าตกลงจะไป นายจ้างต้องจัดนัดภายใน 15 วันค่ะ
• มาตรา L.1226-1-3 ของ Code du travail รองรับสิทธิ์ตรงนี้ค่ะ

พูดง่ายๆ คือ มันคือ “ทางเลือก” ไม่ใช่ “หน้าที่” ค่ะ

กลับมาที่สถานการณ์ของเรา

สุดท้ายตัดสินใจรับสายค่ะ นายจ้างถามว่าไฟล์ proposal อยู่ที่ไหน บอกไปสั้นๆ แล้วก็วางสายค่ะ

แต่ถ้าครั้งหน้าโทรมาขอให้ช่วยงานล่ะ ตอบได้เลยค่ะว่า ขอโทษนะคะ ตอนนี้อยู่ใน arrêt maladie ยังช่วยงานไม่ได้ค่ะ แค่นี้พอค่ะ ไม่ต้องอธิบายอะไรเพิ่มค่ะ

สิ่งที่สำคัญที่สุดที่อยากให้จำไว้ค่ะ การลาป่วยไม่ใช่การทอดทิ้งงานค่ะ มันคือสิทธิ์ที่กฎหมายรองรับ และการพักฟื้นให้หายดีก่อนกลับมาทำงาน ดีกว่าฝืนทำงานแล้วป่วยหนักกว่าเดิมค่ะ

สรุปสั้นๆ

อยู่ใน arrêt maladie = สัญญาจ้างหยุดชั่วคราว = ไม่มีหน้าที่ทำงานหรือรับสายเรื่องงานค่ะ

สิ่งที่นายจ้างทำได้: ติดต่อเรื่องเอกสารจำเป็น หรือแจ้ง rendez-vous de liaison หลัง 30 วัน (แต่เราปฏิเสธได้ค่ะ)

สิ่งที่นายจ้างทำไม่ได้: ขอให้ทำงาน ไม่ว่าจะนิดหรือหน่อยค่ะ

ถ้านายจ้างกดดัน: เก็บหลักฐานไว้ค่ะ screenshot อีเมล บันทึกวันเวลาที่โทรมาค่ะ

มาตรา L.1226-1-3 ของ Code du travail รองรับ rendez-vous de liaison หลัง 30 วันค่ะ และ jurisprudence ของศาลแรงงานฝรั่งเศสรองรับว่าลูกจ้างใน arrêt maladie ไม่มีพันธะต้องร่วมมือกับนายจ้างในเรื่องงานค่ะ

ชาวเมาท์ฯ ลาป่วยได้เต็มที่เลยนะคะ หายป่วยก่อน แล้วค่อยกลับมาสู้กันต่อค่ะ 😊

อ้างอิงข้อมูล: service-public.fr, Code du travail numérique และ Code du travail มาตรา L.1226-1-3